ردیف آوازی استاد مهرتاش منتشر می شود
منتشری در گفتگو با مهر :
ردیف آوازی استاد مهرتاش منتشر می شود
ردیف آوازی استاد اسماعیل مهرتاش با باز خوانی محمد منتشری پس از ۲۸ سال منتشر می شود.
محمد منتشری با اعلام این خبر به خبرنگار مهر گفت : سال ۸۳ کار ضبط ردیف های استاد مهرتاش را در استودیو ” آوای شباهنگ ” با همراهی سه تار هوشنگ فراهانی و تار فخرالدینی آغاز کرده و تمامی دستگاه ها و آوازها را در یک مجموعه گرد آوردیم.
وی افزود : از ابتدا قصد داشتیم که همراه با هر یک از آوازها ، یک آواز بیات تهران را نیز اجرا کنیم که پس از مشورت با بعضی دوستان به این نتیجه رسیدیم که شاید برای برخی ها این تصور به وجود آید که ما از خودمان چیزی به ردیف دستگاهی اضافه کرده ایم ؛ این بود که از این تصمیم صرفه نظر کردیم و قرار شد پس از اتمام این کار مجموعه دیگری را شامل تمامی آوازهای بیات تهران منتشر کنیم.
منتشری درباره نحوه انتشار ردیف های استاد مهرتاش گفت : در حال حاضر با همکاری موسسه ماهور مراحل پایانی قبل از انتشار را مانند طراحی جلد انجام می دهیم که طبق توافقات صورت گرفته تابستان امسال این مجموعه راهی بازار خواهد شد.
وی درباره ویژگی مهم این ردیف ها نسبت به نمونه های موجود گفت : در ردیف های آوازی استاد مهرتاش ” شوشتری” به صورت یک آواز مستقل اجرا می شود که در سایر ردیف های موجود “شوشتری” تنها یک گوشه است . علاوه بر این گوشه هایی در ردیف های استاد مهرتاش وجود دارد که در سایر ردیف ها نیست و برای مثال می توان به مثنوی ، سارنج و یتیمک در آواز ابوعطا اشاره کرد.
این مدرس آواز همچنین تصریح کرد : یکی دیگر از ویژگی های ردیف های استاد مهرتاش وجود تحریرهای طولانی است که از قدیم نیمی از آواز ایرانی را در بر می گرفته و امروزه برخی ها دست به حذف این تحریرهای طولانی زده اند. تحریر در آواز ایرانی از آواز پرندگانی مانند هزار گرفته شده و همان طور که پرندگان تحریرهای بسیار متنوعی دارند در موسیقی ما نیز الگوهای بسیار متنوع تحریری وجود داشته که اجرای آنها نشانه قدرت خواننده بوده است.
استاد مهرتاش درسال ۱۲۸۰ متولد شد و پس از آشنایی با مقدمات موسیقی نزد داوود شیرازی به شاگردی درویش خان پرداخت؛ وی در سال ۱۳۰۵ جامعه هنری باربد را تاسیس کرد که هنرمندانی چون مرتضی احمدی ، عزت الله انتظامی ، عبدالوهاب شهیدی، ادیب خوانساری و محمد رضا شجریان از جمله اعضا و پرورش یافته گان این جامعه هنری بودند . مهرتاش اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ در تهران دارفانی را وداع گفت.
استاد اسماعیل مهرتاش
در سال ۱۲۸۳ شمسی در تهران متولد شد ، تحصیلات خود را در مدرسه دارالفنون به پایان رسانید . از کودکی دارای صدایی خوش بود و به موسیقی علاقه داشت تا اینکه یک روز از ” کدو قلیانی ” با چند تار موی اسب و یک سیخ کباب کمانچه ای درست می کند و شروع به صدا در آوردن از آن می نماید ! این کار ادامه میابد تا اینکه خانواده اش متوجه میشوند که علاقه وی به موسیقی بیش از حد است و باید برایش فکری بکنند . لذا وی را برای فراگیری تار نزد ” درویش خان ” می فرستند و نزد این استاد بزرگ کار می کند و نواختن را یاد می گیرد و پس از چندی نزد یکی از موسیقیدانان عصر به نام ” داود شیرازی ” میرود و سپس در مدرسه عالی موسیقی نزد شادروان استاد ” وزیری ” مدتی مشق موسیقی مینماید . استاد کلاسهایی جهت تعلیم تار ، فن بیان و هنر پیشگی تشکیل دادند که در این کلاسها از شاگردانی که استطاعت مالی نداشتند ، وجه مالی دریافت نمیشد و در کلاسهای این استاد گرانقدر به روی همه شاگردان باز بود . از شاگردان استاد مهرتاش باید از : ” ملوک ضرابی ” و ” منتشری ” و ” شجریان ” و ” ملکه حکمت شعار ” و ” شهیدی ” و ” فروزنده ” و ” حسن اعتمادی ” و ” فریدون اسماعیلی ” و ” حسن یزدانیان ” و ” محمد علی کشاورز ” و ” عزت ا.. انتظامی ” و … را نام برد که من حضور ذهن ندارم . این کلاسها در جامعه باربد تشکیل میشد و ریاست جامعه بر عهده استاد مهرتاش بود . در هر صورت استاد مهرتاش حدود ۴۵۰ آهنگ مختلف که فلکلور را هم شامل میشود را ساختند . و اکنون پس از گذشت سالها از زمان احداث آن جامعه ، هنرمندان پیش کسوت و مشهور ایران ، کلیه پیشرفتهای هنری خود را مرهون و مدیون جامعه باربد میدانند . به قول روانشاد استاد وهدانی که ایشان نیز در جامعه بوده اند : هر کس در این مملکت در موسیقی یا تئاتر یا هنر پیشگی به جایی رسید به جامعه باربد سری زده است . استاد مهرتاش در سال ۱۳۵۹ پس از ۷۷ سال زندگی پربار دار فانی را وداع گفتند . و خاطراتی در خور تحسین باقی گذاردند . روانش شاد .

